ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )
214
مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح ملك الشعراء بهار ) ( فارسى )
[ بر بنى اسرائيل مهتر بود ] [ 1 ] و بعمارت بيتالمقدس مشغول شدند ، و اين كيرش پسر اخشنو [ 2 ] بود ، و مادرش استر [ 3 ] نام بود ، از بنى اسرائيل و دين تورات داشت ، و بفرمان دانيال كار كردى ، و دانيال از جمله اسيران بود كه بخت النصر او را آورده بود ، و برده كرده بكودكى ، و ذكر قصهء دانيال در قصه و اخبار بخت النصر بباب الحفاير در شرح دادهام ، پس بعد از صد سال همه عمارت پذيرفت بهتر از انك بود ، و خداى تعالى [ جان ] بارميا باز داد و او عزير است ، قوله تعالى : فَأَماتَهُ اللَّهُ مِائَةَ عامٍ ثُمَّ بَعَثَهُ . ارميا چون برخاست خيره گشت كه همه جاى آبادان ديد ، و انبوه مردمان ، گفت اين بيك ساعت چون گشت ؟ ! پس خداى تعالى به دو وحى كرد كه : فَانْظُرْ إِلى طَعامِكَ وَ شَرابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ، پس بديد كه خداى تعالى بهيمه را چون زنده كرد ، گفت دانم كه خداى بر همه چيز قادرست ، و بعد از [ بهر ] تورات آموختن خداى تعالى او را ببنى اسرائيل فرستاد ، و ايشان را تورات نمانده بود كه بخت نصر همه را بسوخته بود ، چون بيامد گفت من ارمياام كه در آن روزگار بودم ، خداى تعالى مرا زنده كرد ، بعد از صد سال ( 140 - ب ) علامت نبوّت خواستند ، گفت تورات همه از حفظ برخوانم ، و هرگز كس نخوانده بود ، پس عزير همه تورات برخواند گفتند خداى بر همه قادرست ، و ليكن ، حقيقت خواندن تو ندانيم ، و شنيدهايم كه زير اين ستونهاء مسجد پنهان بكردهاند ، و ندانيم كه كدام ستون است ، عزير گفت من دانم و ايشان را بنمود جاى و تورات برآوردند چون مقابلت كردند با خواندن عزير حرفى خطا نبود ، و بيرون از تاريخ گويد : مردى گفت كه من از پدر شنيدم كه تورات در فلان باغ پنهان كردم ، و نشان داد تا بشكافتند ، و بدست آوردند ، پس عزير را فتنه شدند ، و گفتند اين پسر خداست ، و حق تعالى گفت : اتَّخَذُوا أَحْبارَهُمْ وَ رُهْبانَهُمْ أَرْباباً مِنْ دُونِ اللَّهِ ( تعالى اللّه عن ذلك )
--> [ ( ) ] برد كيرش [ بن ] كيكوان از ولد غيلم بن سام خازن بيت مال بهمن بود و ديگر اخشويرش ابن كيرش بن جاماست الملقب بالعالم و ديگر بهرام بن كبرش بن بشتاسب بودند ( ج 2 ص 650 ) و جاى ديگر گويد : من لدن تخريب بخت نصر بيت المقدس الى حين عمرانها في عهد كيرش بن اخشويرش اصبهبد بابل . . . ( ج 2 ص 718 ) و كيرش همان كورش هخامنشى است و احشويرش نيز خشيارشا پسر او است [ ( 1 ) ] از طبرى : ( ص 652 ) [ ( 2 ) ] ظ : اخشويرش . . [ ( 3 ) ] اصل : استو ، اشتر ابنة جاويل و قيل حاويل الاسرائيلى ( ص 644 ) و مؤلف اخبار مختلف طبرى را اينجا درهم و برهم مخلوط كرده است - ر ك : ( ج 2 ص 644 - 650 - 718 طبرى طبع ليدن )